Pizza – historia, rekordy i ciekawostki o włoskim przysmaku

Skąd pochodzi pizza? Fascynująca historia włoskiego dania

Czy zastanawiałeś się kiedyś, skąd wzięła się pizza? Jej korzenie sięgają znacznie dalej niż myślisz. Proste placki z dodatkami znane były już w starożytności. Starożytni Grecy i Rzymianie wypiekali płaskie chleby z ziołami i oliwą. Te wczesne formy stanowiły inspirację dla późniejszej pizzy.

Współczesna wersja potrawy narodziła się w Neapolu. To właśnie tam, na przełomie XVI i XVII wieku, zaczęto dodawać pomidory. Sprowadzone z Ameryki warzywo zrewolucjonizowało lokalną kuchnię. Pizza zyskała nowy, charakterystyczny smak. Początkowo była to potrawa dla uboższych warstw społecznych. Sprzedawano ją na ulicach Neapolu.

Pierwsze pizzerie zaczęły powstawać w Neapolu w XVIII wieku. Słowo „pizza” pojawiło się w dokumencie z tego miasta już w 997 roku. To świadczy o długiej historii tego dania w regionie.

Pizza Margherita – królewski symbol Włoch

Pizza Margherita to prawdziwa ikona włoskiej kuchni. Jej historia związana jest z wizytą królewską w Neapolu. W 1889 roku król Włoch Humbert I wraz z małżonką, królową Małgorzatą Sabaudzką, odwiedzili miasto. Królowa zapragnęła spróbować lokalnego specjału.

Zadanie przygotowania pizzy powierzono Raffaele Esposito. Stworzył on trzy rodzaje pizzy. Jedna z nich szczególnie przypadła do gustu królowej. Składała się z pomidorów, sera mozzarella i świeżej bazylii. Te składniki reprezentowały barwy włoskiej flagi: czerwień, biel i zieleń.

Pizza z mozzarellą, pomidorami i bazylią, odzwierciedlająca kolory flagi włoskiej, tak zachwyciła królową, że na jej cześć nazwano ją 'margherita’.

Pizza Margherita szybko zdobyła popularność. Stała się symbolem Neapolu i całych Włoch. W 2017 roku sztuka wypieku pizzy neapolitańskiej, w tym Margherity, została wpisana na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO. To podkreśla jej historyczne i kulturowe znaczenie.

Ewolucja pizzy – od Neapolu po cały świat

Pizza rozpoczęła swoją podróż z Neapolu. Początkowo była lokalnym przysmakiem i jedzeniem ulicznym. Z czasem zdobywała popularność w innych regionach Włoch. Prawdziwy globalny rozgłos zyskała dzięki włoskim imigrantom. To oni przywieźli przepis na pizzę do Stanów Zjednoczonych.

Pierwsza pizzeria w USA została otwarta w 1905 roku. Gennaro Lombardi założył ją w Nowym Jorku. Lokal Lombardi’s działa do dziś i jest uważany za kolebkę amerykańskiej pizzy. W USA pizza szybko zyskała ogromną popularność. Powstały tam nowe, charakterystyczne style. Przykładem jest pizza nowojorska na cienkim cieście czy pizza chicagowska typu „deep dish”.

Dziś pizza jest globalnym fenomenem kulinarnym. Znajdziesz ją niemal w każdym zakątku świata. Każdy kraj i region dodaje do niej coś od siebie. Powstają lokalne warianty z różnorodnymi dodatkami. Pizza jest jednym z najczęściej zamawianych dań na wynos.

Tajemnice pizzy neapolitańskiej – tradycja chroniona przez UNESCO

Prawdziwa pizza neapolitańska, znana jako 'Pizza Napoletana’, to arcydzieło prostoty. Jej wyjątkowość tkwi w tradycji i jakości składników. Przygotowanie tej pizzy to sztuka chroniona certyfikatami. W 2017 roku została wpisana na listę UNESCO.

Co wyróżnia pizzę neapolitańską? Przede wszystkim ciasto. Wyrabia się je z mąki typu 00, wody, soli i drożdży. Musi ono odpowiednio długo fermentować. Kluczowe są również składniki:

• Pomidory San Marzano – rosnące na wulkanicznych zboczach Wezuwiusza.
• Mozzarella di Bufala Campana – ser z mleka bawolego.
• Świeża bazylia.
• Oliwa z oliwek extra vergine.

Sekretem jest również wypiek. Prawdziwą pizzę neapolitańską piecze się w piecu opalanym drewnem. Temperatura wewnątrz pieca osiąga około 485°C. Czas pieczenia jest bardzo krótki – wynosi zaledwie 60-90 sekund. Dzięki temu pizza ma charakterystyczne, lekko przypalone brzegi i miękki środek.

Pizza neapolitańska to więcej niż posiłek, to kawałek włoskiej duszy, serwowany na talerzu.

Organizacja Associazione Verace Pizza Napoletana (AVPN) dba o zachowanie autentyczności przepisu. Certyfikuje pizzerie na całym świecie, które spełniają rygorystyczne wymogi.

Pizza w Księdze Rekordów Guinnessa – niezwykłe osiągnięcia

Pizza inspiruje nie tylko kucharzy, ale i poszukiwaczy rekordów. Księga Rekordów Guinnessa zawiera wiele wpisów związanych z tym daniem. Niektóre z nich są naprawdę zdumiewające. Poznaj najbardziej niezwykłe osiągnięcia ze świata pizzy.

Najdroższa pizza świata – luksus na talerzu

Ile może kosztować pizza? Okazuje się, że bardzo dużo. Tytuł najdroższej pizzy świata budzi pewne kontrowersje. Często wspomina się o pizzy Ludwik XIII. Stworzył ją włoski mistrz kuchni Renato Viola. Jej cena to aż 12 000 dolarów.

Pizza Ludwik XIII ma zaledwie 20 cm średnicy. Jej ciasto wyrasta przez 72 godziny. Przygotowywana jest z ekskluzywnych składników:

• Trzy rodzaje kawioru (Kaspia Oscietra Royal Classic, Oscietra Royal Prestige, Kaspia Beluga).
• Mozzarella z mleka bizona.
• Homar z Norwegii.
• Siedem innych rodzajów sera.
• Różowa australijska sól morska.

Pizza ta serwowana jest w domu klienta. Podaje się ją z butelką szampana Krug Clos du Mesnil 1995 i koniakiem Remy Martin Louis XIII. Mimo wysokiej ceny, pizza Ludwik XIII nie posiada oficjalnego rekordu Guinnessa.

Aktualny rekord Guinnessa na najdroższą pizzę dostępną komercyjnie należy do restauracji Industry Kitchen. Znajduje się ona w Nowym Jorku. Rekord ustanowiono 24 kwietnia 2017 roku. Pizza kosztowała 2 700 dolarów (około 9 212 zł).

Co znajdowało się na tej rekordowej pizzy?

• Ciasto z atramentem z kałamarnicy.
• Ser Stilton.
• Foie gras.
• Kawior Ossetra.
• Trufle.
• Płatki 24-karatowego złota.

Jeden kawałek tej pizzy kosztował około 852 zł. Jeden kęs to równowartość 170 zł. Pizzę trzeba było zamawiać z 48-godzinnym wyprzedzeniem.

Chcemy zwrócić uwagę na jakość naszego jedzenia. […] Największe zyski czerpiemy po prostu z reklamy, jaką zrobił fakt, że w naszym menu posiadamy najdroższą pizzę na świecie. – przedstawiciel Industry Kitchen

Najdłuższa i największa pizza – gigantyczne wypieki

Rekordy dotyczą nie tylko ceny, ale i rozmiaru pizzy. W tej kategorii również padło kilka imponujących wyników. Jaka była najdłuższa pizza świata?

Rekord najdłuższej pizzy pobito w 2017 roku w Fontanie w Kalifornii (USA). Grupa kucharzy przygotowała pizzę o długości 1930,39 metra. Do jej stworzenia zużyto:

• Ponad 8 ton ciasta.
• Około 2,5 tony sosu pomidorowego.
• Ponad 1,5 tony sera mozzarella.

Przygotowanie tej gigantycznej pizzy zajęło ponad 54 godziny pracy ponad 100 osób. Wcześniejsze rekordy padały m.in. w Neapolu (2016, 1853,88 m) i w Polsce (Kraków, 2010, ponad 1 km).

A co z największą pizzą pod względem powierzchni? Ten rekord należy do pizzy upieczonej w Rzymie w 2012 roku. Pizza o nazwie „Ottavia” miała powierzchnię 1261,65 metrów kwadratowych. Była bezglutenowa, co miało promować świadomość na temat celiakii.

Wcześniejszy rekord największej pizzy ustanowiono w RPA w 1990 roku. Miała ona średnicę 37,4 metra i ważyła ponad 12 ton.

Inne szalone rekordy związane z pizzą

Świat pizzy obfituje w jeszcze inne, czasem dziwaczne rekordy. Oto kilka przykładów:

• Najszybsze zjedzenie pizzy: Rekord wynosi 41,31 sekundy dla pizzy o średnicy 30 cm.
• Największa kolekcja pudełek po pizzy: Mieszkaniec Nowego Jorku zebrał 595 pudełek z 42 krajów.
• Największa kolekcja przedmiotów związanych z pizzą: Liczy 561 sztuk i należy do mieszkańca USA.
• Najostrzejsza pizza: Została przygotowana w Polsce, choć szczegóły rekordu są trudno dostępne.
• Pizza w kosmosie: W 2001 roku pizza stała się pierwszym daniem dostarczonym na Międzynarodową Stację Kosmiczną. Zamówienie złożył rosyjski kosmonauta Jurij Usaczow.

Dziwne dodatki do pizzy – co jedzą na świecie?

Choć klasyczna włoska pizza bazuje na prostocie, światowe wariacje potrafią zaskoczyć. W różnych krajach na pizzę trafiają naprawdę nietypowe składniki. Czy odważyłbyś się spróbować?

Oto przegląd najdziwniejszych dodatków do pizzy z różnych zakątków globu:

• Australia: Mięso kangura, emu lub krokodyla, często z sosem barbecue.
• Brazylia: Zielony groszek, buraki, marchewka, jaja przepiórcze, a nawet rodzynki.
• Kostaryka: Kokos i krewetki – połączenie uznawane tam za przysmak.
• Szwecja: Banany, ananas, orzeszki ziemne i curry. Pizza „Africana” to lokalny hit.
• Finlandia: Wędzone mięso renifera.
• Rosja: Pizza „Mockba” z makrelą, tuńczykiem, sardynkami i łososiem.
• Indie: Marynowany imbir, baranina, kurczak Tandoori, ser paneer i majonez.
• Japonia: Różne kombinacje, np. pizza z majonezem, ziemniakami, węgorzem (unagi) czy nawet miodem i serem.
• Francja: Jajko sadzone na wierzchu pizzy (np. pizza „Florentine”).
• Anglia: Składniki typowego angielskiego śniadania: jajka, kiełbasa, boczek, fasola, pomidory, ziemniaki.
• USA (Missouri): Okresowo popularne stają się… cykady jako chrupiący dodatek.
• Dania: Mięso końskie.

Te przykłady pokazują, jak kreatywnie można podejść do pizzy. Każda kultura adaptuje to danie do własnych smaków i dostępnych składników. Czasem efekty są zaskakujące.

Pizza – ciekawostki, o których mogłeś nie wiedzieć

Pizza to nie tylko pyszne danie, ale też źródło wielu ciekawych faktów. Oto kilka z nich, które mogą Cię zaskoczyć:

• Dzień Pizzy: Międzynarodowy Dzień Pizzy obchodzimy 9 lutego. To świetna okazja, by zjeść ulubiony placek.
• Popularność w USA: Amerykanie kochają pizzę. Szacuje się, że zjadają tam 350 kawałków pizzy na sekundę. Aż 93% Amerykanów spożywa pizzę przynajmniej raz w miesiącu.
• Sobota dniem pizzy: Najwięcej pizzy na świecie zamawia się i zjada w sobotnie wieczory.
• Lider konsumpcji: Choć pizza kojarzy się z Włochami i USA, najwięcej pizzy na osobę rocznie zjadają Norwegowie. Statystyki mówią o 5,4 kg na mieszkańca.
• Ulubiona pizza Polaków: Według różnych badań, Polacy najchętniej zamawiają pizzę z pieczarkami. Popularne są też Capricciosa i Margherita.
• Pierwsze zamówienie online: Pierwsze w historii zamówienie pizzy przez internet miało miejsce w 1994 roku. Zrealizowała je firma Pizza Hut. Zamówiono pizzę pepperoni.
• Pizza z drukarki 3D: W 2013 roku naukowcy z NASA opracowali drukarkę 3D zdolną do „drukowania” pizzy. Miało to być rozwiązanie dla astronautów podczas długich misji kosmicznych.

Jak zrobić idealną pizzę w domu? Porady dla miłośników

Marzy Ci się idealna pizza jak z włoskiej pizzerii? Przygotowanie jej w domu jest możliwe. Wymaga jednak trochę wiedzy i praktyki. Oto kilka porad, które pomogą Ci osiągnąć doskonały efekt:

• Wybierz dobre składniki: Jakość składników ma kluczowe znaczenie. Używaj dobrej jakości mąki (najlepiej typu 00), świeżych drożdży, oliwy extra vergine, prawdziwej mozzarelli i dojrzałych pomidorów (np. San Marzano).
• Pozwól ciastu wyrosnąć: Cierpliwość jest ważna. Ciasto na pizzę powinno odpowiednio długo fermentować. Minimum to kilka godzin, ale najlepsze efekty daje fermentacja trwająca 24-72 godziny w lodówce.
• Nie przesadzaj z dodatkami: Pamiętaj o zasadzie „mniej znaczy więcej”. Zbyt duża ilość dodatków obciąża ciasto i sprawia, że pizza jest mokra. Skup się na 2-3 głównych składnikach wysokiej jakości.
• Piecz w wysokiej temperaturze: Prawdziwą pizzę piecze się bardzo szybko w bardzo wysokiej temperaturze. W domowych warunkach ustaw piekarnik na maksymalną temperaturę (często 250°C lub więcej). Użyj kamienia do pizzy lub dobrze nagrzanej blachy.
• Eksperymentuj, ale szanuj tradycję: Nie bój się próbować nowych połączeń smakowych. Możesz dodać nietypowe składniki jak figi czy awokado. Pamiętaj jednak o podstawach dobrej pizzy – cienkim, chrupiącym cieście i zbalansowanych smakach.
• Wypróbuj różne sosy: Sos pomidorowy to klasyka. Możesz jednak spróbować czegoś innego. Biały sos na bazie śmietany lub ricotty, pesto czy sos barbecue mogą odmienić smak Twojej pizzy.
• Zioła i przyprawy: Świeża bazylia i oregano to podstawa. Dodadzą pizzy aromatu i głębi smaku.

Przygotowanie domowej pizzy to świetna zabawa. Pozwala na pełną kontrolę nad składnikami. Możesz stworzyć pizzę idealnie dopasowaną do Twoich upodobań. Możesz też przygotować wersje wegańskie lub bezglutenowe, zastępując tradycyjne składniki odpowiednimi alternatywami.